National: ટાટા સ્ટીલ લિમિટેડને સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી મોટી રાહત, બોમ્બે હાઈકોર્ટનો વસૂલાતનો આદેશ ફગાવી દીધો

સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે એક ઐતિહાસિક ચુકાદો આપતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, ઇન્સોલ્વન્સી એન્ડ બેન્કરપ્સી કોડ (IBC) હેઠળ એકવાર રિઝોલ્યુશન પ્લાન (સમાધાન યોજના) મંજૂર થઈ ગયા પછી, નાદારી પહેલાના પેન્ડિંગ સિવિલ કેસ, આર્બિટ્રેશન (મધ્યસ્થતા) ની કાર્યવાહી અથવા ઓપરેશનલ ક્લેમ્સ (સંચાલનાત્મક દાવા) ચાલુ રાખી શકાય નહીં. જો આ દાવાઓ અગાઉથી નિર્ધારિત ન હોય અને મંજૂર યોજનાનો ભાગ ન હોય, તો તેને રદ ગણવામાં આવશે.

આઈબીસી (IBC) હેઠળ 'નવી શરૂઆતના સિદ્ધાંત' (Clean Slate Theory) ને મજબૂત કરતા એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં જસ્ટિસ મનોજ મિશ્રા અને જસ્ટિસ મનમોહનની બેન્ચે ભૂષણ સ્ટીલ લિમિટેડના સફળ રિઝોલ્યુશન માટે અરજી કરનાર ટાટા સ્ટીલ લિમિટેડ (Tata Steel Limited) ની અપીલને મંજૂર રાખી છે.

આ સાથે જ સુપ્રીમ કોર્ટે બોમ્બે હાઈકોર્ટના એ આદેશોને રદ કરી દીધા છે, જેમાં સમાધાન યોજના મંજૂર થઈ ગઈ હોવા છતાં ઓપરેશનલ ક્રેડિટરને વસૂલાતનો કેસ (રિકવરી સૂટ) આગળ ધપાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે ચુકાદામાં શું કહ્યું?

બેન્ચે પોતાના આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે, "રિઝોલ્યુશન પ્લાનનો ઝીણવટપૂર્વક અભ્યાસ કર્યા પછી કોર્ટનું માનવું છે કે, નેશનલ કંપની લો ટ્રિબ્યુનલ (NCLT) દ્વારા મંજૂરી મળવાની તારીખ સુધી જે દાવાઓ નિશ્ચિત રકમમાં રૂપાંતરિત ન થયા હોય, તે તમામ કાનૂની કાર્યવાહીઓ સમાપ્ત, રદ કે પાછી ખેંચાયેલી ગણાશે. આમાં આર્બિટ્રેશન અને સિવિલ કેસોનો પણ સમાવેશ થાય છે. માત્ર પ્રભાવી તારીખ (૧૮ મે, ૨૦૧૮) ના રોજ જે દાવા નક્કી થઈ ચૂક્યા હતા, તે જ પ્રમાણસર ચૂકવવાપાત્ર રહેશે."

કોર્ટે ઉમેર્યું કે, આ નિયમ અનુસાર પ્રતિવાદી-૧ વર્ષા અને ઇન્ટરવેનર-મેસિકને એક-એક રૂપિયાથી વધુ કોઈ રકમ આપવાની થતી નહોતી, કારણ કે સમાધાન યોજનાની મંજૂરી સાથે જ તેમની પેન્ડિંગ મધ્યસ્થતા અને સિવિલ કાર્યવાહીનો અંત આવી ગયો હતો.

MSME ની સ્થિતિ અંગે કોર્ટે વ્યક્ત કરી ચિંતા

કાયદામાં સુધારાની જરૂરિયાત પર ભાર: સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં સ્વીકાર્યું હતું કે, વર્તમાન નાદારી પ્રણાલી હેઠળ નાના ઓપરેશનલ ક્રેડિટર્સ, ખાસ કરીને માઇક્રો, સ્મોલ અને મીડિયમ એન્ટરપ્રાઇઝિસ (MSME) ને ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે.

પીઠે જણાવ્યું કે, MSME અને અન્ય નાના લેણદારો ચૂકવણીના ક્રમમાં અવારનવાર સૌથી નીચે હોય છે, જેના કારણે નાદારીની પ્રક્રિયાથી થતા નાણાકીય નુકસાનને સહન કરવામાં તેમને ભારે હાડમારી ભોગવવી પડે છે. કોર્ટે સૂચન કર્યું કે લો કમિશન (વિધિ આયોગ) અને સંસદે તપાસ કરવી જોઈએ કે શું આવા ક્રેડિટર્સને વધુ સારી ચૂકવણીની પદ્ધતિ આપવા માટે, રિઝોલ્યુશન પ્રક્રિયાની કાર્યક્ષમતા સાથે સમાધાન કર્યા વિના IBC માં સુધારો કરવાની જરૂર છે કે કેમ. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્વીકાર્યું કે વર્તમાન IBC કાયદો MSME અને સ્થાનિક સરકારી સંસ્થાઓ જેવા નાના લેણદારોની સ્થિતિ પર યોગ્ય રીતે ધ્યાન આપતો નથી.

શું હતો સમગ્ર વિવાદ?

આ વિવાદ ભૂષણ સ્ટીલની કોર્પોરેટ ઇન્સોલ્વન્સી રિઝોલ્યુશન પ્રોસેસ દરમિયાન ઓપરેશનલ ક્રેડિટર્સ (વર્ષા અને મેસિક પ્રોજેક્ટ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ) ના દાવાઓથી શરૂ થયો હતો. તેમના દાવાઓ પર પહેલાથી જ સિવિલ અને આર્બિટ્રેશનની કાર્યવાહી ચાલી રહી હતી. રિઝોલ્યુશન પ્રોફેશનલે આ દાવાઓ વિવાદિત હોવાને કારણે તેને માત્ર એક રૂપિયાની સાંકેતિક કિંમત પર સ્વીકાર્યા હતા.

સર્વોચ્ચ અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે, સમાધાન યોજનાને મંજૂરી આપતાં પહેલાં તૈયાર કરવામાં આવેલી લેણદારોની અંતિમ યાદીમાં આ દાવાઓને એક રૂપિયાના નિર્ધારિત દાવા તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. તે સમયે આ અંતિમ યાદીને કોઈએ પડકારી નહોતી, જેના પરિણામે મંજૂર થયેલી સમાધાન યોજના હવે તમામ પક્ષો પર કાનૂની રીતે બંધનકર્તા રહેશે.