National: દેશની સૌથી મોટી જળ સુરંગ તૈયાર: 12 કિ.મી. લાંબી ટનલથી 6 જિલ્લાના લાખો ખેતરોને પાણી મળશે

ભારતની ઇજનેરી કળાનો એક અદભુત નમૂનો મધ્ય પ્રદેશમાં સાકાર થયો છે. દેશની સૌથી મોટી જળ સુરંગ (Water Tunnel) એમપીના કટની જિલ્લાના સ્લીમનાબાદ ખાતે તૈયાર થઈ ગઈ છે. આ મેગા પ્રોજેક્ટ દ્વારા મહાકોશલ ક્ષેત્રના જબલપુરથી લઈને વિંધ્ય ક્ષેત્ર સુધી નર્મદા નદીના પવિત્ર જળને ખેતરો સુધી પહોંચાડવામાં આવશે.

સૌથી ખાસ વાત એ છે કે, નર્મદાની આ અમૃતધારા કોઈપણ પંપની સહાય વિના, કુદરતી વહાણ (Natural Flow) સાથે સોન બેસિન સુધી પહોંચશે. ૧૨ કિલોમીટર લાંબી અને ૧૦.૧૪ મીટર વ્યાસ ધરાવતી આ વિશાળ સુરંગના કારણે ૬ જિલ્લાની ૨ લાખ ૪૫ હજાર હેક્ટર જમીનને સિંચાઈનું પાણી મળશે.

૧૫ વર્ષની લાંબી પ્રતીક્ષા અને અનેક અવરોધો બાદ મળી સફળતા

બર્ગી ડાયવર્ઝન પ્રોજેક્ટ (Bargi Diversion Project) અંતર્ગત બનેલી આ ટનલનું કામ અંદાજે ૧૫ વર્ષ સુધી ચાલ્યું. સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા મુજબ, જ્યારે પ્રોજેક્ટ શરૂ થયો ત્યારે જન્મેલા બાળકો આજે મોટા થઈ ગયા છે અને શરૂઆતમાં કામ કરનારા મજૂરો વૃદ્ધ થઈ ગયા છે.

• અમેરિકા-જર્મનીની મશીનરી: પહાડોની નીચે સુરંગ બનાવવા માટે અમેરિકા અને જર્મનીની અદભુત ટેક્નોલોજી વાળા મશીનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

• બજેટ બમણું થયું: વર્ષ ૨૦૦૮ માં આ પ્રોજેક્ટને ૭૯૯ કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે મંજૂરી મળી હતી અને ૨૦૧૧ માં કામ શરૂ થયું હતું. પરંતુ મશીનોના કટર તૂટવા, જમીન ધસી પડવી અને રેલવે લાઇન નીચેથી મંજૂરી મળવામાં વિલંબ થવાને કારણે પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ વધીને ૧,૬૦૦ કરોડ રૂપિયા પર પહોંચી ગયો હતો. વર્ષ ૨૦૨૨ માં એક દુર્ઘટનામાં કામદારો પણ દટાયા હતા.

૬ જિલ્લાના ૧૪૫૦ ગામોને થશે સીધો ફાયદો

કાર્યપાલક ઈજનેર સહજ શ્રીવાસ્તવના જણાવ્યા અનુસાર, સલૈયા ફાટકથી લઈને ખિરહની ગામ સુધી પહાડોની નીચે બનેલી આ સુરંગ ભારતની સૌથી મોટી જળ સુરંગ છે. આ ટનલ દ્વારા કયા જિલ્લાને કેટલો ફાયદો થશે તેની વિગતો નીચે મુજબ છે:

• સતના: ૧,૦૪,૯૭૦ હેક્ટર જમીન

• જબલપુર: ૬૦,૦૦૦ હેક્ટર જમીન

• મૈહર: ૫૪,૨૨૭ હેક્ટર જમીન

• કટની: ૨૧,૮૨૩ હેક્ટર જમીન

• રીવા: ૩,૦૮૪ હેક્ટર જમીન

• પન્ના: ૪૪૮ હેક્ટર જમીન

આમ, કુલ ૬ જિલ્લાના ૧,૪૫૦ ગામડાઓ ના ખેડૂતોને સીધો લાભ મળશે. ઓક્ટોબર મહિનાથી નર્મદાના નીર આ ટનલ મારફતે વિંધ્ય સુધી પહોંચાડવાની યોજના છે.

મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવ કરશે નિરીક્ષણ

આ ઐતિહાસિક યોજના પૂર્ણ થવાથી ઉત્સાહિત મધ્ય પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવ (CM Mohan Yadav) શુક્રવારે ટનલના સ્થળ પર રૂબરૂ નિરીક્ષણ કરવા પહોંચશે. જ્યાં ટનલનું કામ પૂરું થયા બાદ મશીનને બહાર કાઢવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે, તે પડવાર રોડની પણ તેઓ મુલાકાત લેશે અને સ્લીમનાબાદ ખાતે એક જનસભાને સંબોધિત કરશે.