National: 'UAPA કેસોની ટ્રાયલ ઝડપથી પૂર્ણ કરવી એક મોટો પડકાર': સુનાવણીમાં વિલંબ મુદ્દે ચીફ જસ્ટિસની ચિંતા

દિલ્હી રમખાણો અને ગેરકાનૂની પ્રવૃત્તિઓ અટકાવવા સંબંધિત કાયદા (UAPA) હેઠળ જેલમાં બંધ આરોપીઓની ટ્રાયલમાં થઈ રહેલા વિલંબ વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે એક મોટું અને મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે આવા ગંભીર મામલાઓમાં ટ્રાયલ (અદાલતી કાર્યવાહી) વહેલી તકે પૂર્ણ થવી અત્યંત જરૂરી છે.

ચીફ જસ્ટિસે કોઈ ચોક્કસ કેસ કે આરોપીનું નામ લીધા વિના કહ્યું કે, જો પુરાવાઓ પર અંતિમ નિર્ણય ઝડપથી આવે, તો લાંબા સમય સુધી જેલમાં રહેવા છતાં જામીન ન મળવાની ફરિયાદોનો કાયમી ઉકેલ લાવી શકાય તેમ છે. ન્યાયતંત્રએ આ દિશામાં વિશેષ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.

UAPA અને PMLA કેસો માટે બનશે સ્પેશિયલ કોર્ટ

CJI એ જણાવ્યું કે આ સમસ્યાના એક ભાગને ઉકેલવા માટે એક સમાંતર ન્યાયિક પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. તેમણે કેન્દ્ર સરકારને UAPA, PMLA (મની લોન્ડરિંગ) અને NDPS (ડ્રગ્સ સંબંધિત કાયદો) ના કેસો ચલાવવા માટે ખાસ સ્પેશિયલ કોર્ટ બનાવવા માટે રાજી કરી છે.

સરકારની મંજૂરી બાદ હવે આવી સ્પેશિયલ કોર્ટ બનાવવાની કામગીરી શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. ચીફ જસ્ટિસે આશા વ્યક્ત કરી છે કે, જો આપણે એક વર્ષની અંદર અથવા તો ખૂબ જ ઝડપથી આ કેસોની ટ્રાયલ પૂરી કરી શકીશું, તો જામીન અને જેલને લગતા વિવાદો આપોઆપ ખતમ થઈ જશે. આગામી વર્ષોમાં આ ઝડપી ટ્રાયલના પરિણામો દેખાવા લાગશે.

દેશમાં ૫ કરોડથી વધુ કેસો પેન્ડિંગ

ચીફ જસ્ટિસે દેશની અદાલતોમાં પડતર કેસોની સ્થિતિ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે, લાખો કેસો પેન્ડિંગ હોવા તે ન્યાયતંત્ર માટે સૌથી મોટો પડકાર છે. હાલ દેશની ટ્રાયલ કોર્ટ્સમાં કુલ પેન્ડિંગ કેસોની સંખ્યા ૫ કરોડના આંકડાને પાર કરી ગઈ છે, જેમાં ૧.૧ કરોડ સિવિલ (દીવાની) અને ૩.૯ કરોડ ક્રિમિનલ (ફોજદારી) કેસો સામેલ છે.

સામાન્ય માણસના મનમાંથી કોર્ટનો ડર દૂર કરવો જરૂરી

બીજા એક મોટા પડકાર વિશે વાત કરતા ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું કે, સામાન્ય નાગરિક અને સુપ્રીમ કોર્ટ વચ્ચેનું અંતર ઓછું કરવું એ આપણી પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ. સામાન્ય માણસના મનમાં સુપ્રીમ કોર્ટની છબી સામાન્ય રીતે ડરામણી હોય છે. તેમને ડર હોય છે કે તેમનો કેસ વર્ષો સુધી ચાલશે અથવા તેઓ વકીલની મોંઘી ફી પરવડી શકશે નહીં. આ નકારાત્મક માનસિકતાને દૂર કરવી પડશે.

તેમણે ઉમેર્યું કે, છેલ્લા એક વર્ષમાં કાનૂની સહાય સેવાઓ (Legal Aid Services) અંતર્ગત સક્ષમ અને કુશળ વકીલોને જોડવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ લોકોને મળતી મફત કાનૂની મદદની ગુણવત્તામાં મોટો અને સકારાત્મક સુધારો આવ્યો છે.