Lifestyle: શું તમારું ટીનએજ બાળક પણ વાત-વાતમાં ચિડાઈ જાય છે? આ સરળ ટિપ્સથી સુધારો વાતચીતની રીત

ટીનએજ (કિશોરાવસ્થા) દરમિયાન બાળકોના શરીરમાં ઘણા શારીરિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક ફેરફારો થાય છે. આ ફેરફારો તેમના માટે ખૂબ જ મૂંઝવણભર્યા હોય છે. આ ઉંમરે અવારનવાર માતા-પિતાની ફરિયાદ હોય છે કે તેમનું બાળક ચિડિડિયું થઈ ગયું છે, વાત નથી સાંભળતું કે પહેલાની જેમ પ્રેમથી વાત નથી કરતું.

બીજી તરફ, બાળકોને લાગે છે કે તેમના માતા-પિતા તેમને સમજી શકતા નથી, તેથી તેઓ અંતર જાળવવાનું શરૂ કરે છે. જો તમારા અને તમારા ટીનએજર બાળક વચ્ચે પણ વાતચીતનો આવો કોઈ ગેપ (Communication Gap) આવી ગયો હોય, તો નિરાશ થવાની જરૂર નથી. કેટલીક સરળ ટિપ્સ અપનાવીને તમે તમારા સંબંધોને ફરીથી મજબૂત બનાવી શકો છો.

લેક્ચર આપવાને બદલે સાંભળવાનું શીખો

વાતચીતનો અર્થ માત્ર તમારી વાત થોપવી એવો નથી થતો. ટીનએજર્સની સૌથી મોટી ફરિયાદ એ જ હોય છે કે તેમના માતા-પિતા તેમની વાત સાંભળતા જ નથી અને સીધા જ ઠપકો આપવાનું શરૂ કરી દે છે. તેથી, જ્યારે બાળક કંઈક કહેવા માંગે, ત્યારે તેને વચ્ચેથી ન ટોકો. તેની વાત પૂરી થવા દો અને તે આવું કેમ કહી રહ્યો છે તે સમજવાનો પ્રયત્ન કરો.

તેમની પ્રાઇવસી અને પર્સનલ સ્પેસનો આદર કરો

આ ઉંમરે દરેક બાળક આત્મનિર્ભર બનવા માંગે છે. તે પોતાના નિર્ણયો જાતે લેવા અને પર્સનલ સ્પેસ મેળવવા ઈચ્છે છે. ઘણીવાર માતા-પિતા ચિંતામાં તેમનો ફોન ચેક કરે છે કે તેમની દરેક વાત પર શંકા કરે છે, જેના કારણે બાળક વધુ દૂર ભાગે છે. તેમના રૂમમાં પ્રવેશતા પહેલા દરવાજો ખખડાવો (Knock). આ નાની આદતો બાળકોનો વિશ્વાસ જીતે છે અને તેઓ તમારી સાથે ખુલીને વાત કરી શકશે.

'ફ્રેન્ડલી' બનો, 'ફ્રેન્ડ' નહીં

માતા-પિતા અને બાળકો વચ્ચે મૈત્રીપૂર્ણ (Friendly) વાતાવરણ હોવું જરૂરી છે, પરંતુ તમારે તેમના મિત્ર નથી બની જવાનું. મિત્રો તેમની પાસે ઓલરેડી બહાર છે, તમારે માતા-પિતાની ભૂમિકામાં જ રહીને તેમને માર્ગદર્શન આપવાનું છે. તેમને ખાતરી અપાવો કે ગમે તેવી મુશ્કેલીમાં પણ તમે તેમની સાથે જ ઊભા છો.

વાતચીત માટે યોગ્ય સમય પસંદ કરો

જો બાળક શાળા કે ટ્યુશનથી થાકીને આવ્યું હોય અથવા કોઈ વાતને લઈને પહેલાથી જ પરેશાન હોય, તો તે સમયે કોઈ ગંભીર વિષય પર ચર્ચા ન કરો. તેનાથી બાળક વધુ ચિડાઈ જશે. જ્યારે તેમનો મૂડ સારો અને હળવો હોય, ત્યારે જ પ્રેમથી વાતચીતની શરૂઆત કરો.

વાલીઓ માટે શું કરવું અને શું ન કરવું?

• બાળકોના પ્રયત્નોના વખાણ કરો અને ક્યારેય બીજા બાળકો સાથે તેમની સરખામણી (Comparison) ન કરો.

• તેમના મિત્રો કે તેમની કપડાંની પસંદગીની મજાક ન ઉડાવો.

• જો તમને ગુસ્સો આવે, તો પહેલા પોતાની જાતને શાંત કરો અને પછી જ બાળકની સામે જાવ.

• બૂમો પાડીને કે ગુસ્સો કરીને તમારી વાત મનાવવાનો આગ્રહ ન રાખો.