Lifestyle: શું વધતી ગરમીની નવજાત શિશુના મગજ પર પડી રહી છે ખરાબ અસર? રિસર્ચમાં સામે આવી ચોંકાવનારી વિગત

હવામાનમાં સતત થઈ રહેલા ફેરફારો અને વધતી ગરમી અત્યારે સમગ્ર માનવજાત માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી રહ્યા છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે વધતું તાપમાન નાના બાળકોના સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલું જોખમી સાબિત થઈ શકે છે? તાજેતરમાં થયેલા એક વૈજ્ઞાનિક સંશોધનમાં એક અત્યંત ચોંકાવનારી બાબત સામે આવી છે, જે દરેક માતા-પિતાએ જાણવી ખૂબ જ જરૂરી છે.

મગજના વિકાસ પર પડે છે સીધી અસર

નવા રિસર્ચ અનુસાર, જો કોઈ બાળક ગર્ભાવસ્થા (પ્રેગ્નન્સી) દરમિયાન અથવા પોતાના જન્મના શરૂઆતના દિવસોમાં અતિશય ગરમી કે ઊંચા તાપમાનના સંપર્કમાં આવે છે, તો તેના મગજનો વિકાસ ધીમો પડી શકે છે.

આ આડઅસર મગજના અતિ મહત્વના ભાગ ગણાતા 'થેલેમસ' (Thalamus) પર પડે છે. થેલેમસ આપણા મગજનું મુખ્ય માહિતી પ્રોસેસિંગ સેન્ટર (ઇન્ફોર્મેશન પ્રોસેસિંગ હબ) છે. અતિશય ગરમીના કારણે તેની વૃદ્ધિ ધીમી પડી જાય છે.

કિશોરાવસ્થામાં વર્તણૂક પર દેખાય છે પ્રભાવ

જર્નલ 'એન્વાયરમેન્ટ ઈન્ટરનેશનલ' માં પ્રકાશિત આ સ્ટડીમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે જે બાળકોમાં થેલેમસનો વિકાસ ધીમો થાય છે, તેઓ જ્યારે કિશોરાવસ્થામાં (ટીનએજમાં) પહોંચે છે ત્યારે તેમના વર્તનમાં કેટલાક નકારાત્મક લક્ષણો જોવા મળે છે:

• આવા બાળકોમાં ગુસ્સો અને આક્રમકતા વધારે જોવા મળી શકે છે.

• તેમનામાં નિયમો તોડવાની પ્રવૃત્તિ (બળવાખોર વલણ) પણ વધી શકે છે.

જો કે, આ રિસર્ચમાં એક રાહતની વાત એ પણ સામે આવી છે કે બાળકોની શીખવાની કે સમજવાની ક્ષમતા (કોગ્નિટિવ પરફોર્મન્સ) અને ગરમી વચ્ચે કોઈ નકારાત્મક સંબંધ મળ્યો નથી.

શું કહે છે વૈજ્ઞાનિકો?

આ મહત્વપૂર્ણ સંશોધન સ્પેનની જાણીતી સંસ્થા 'બાર્સિલોના ઈન્સ્ટિટ્યુટ ફોર ગ્લોબલ હેલ્થ' ના સંશોધકો દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. સંસ્થાના રિસર્ચ પ્રોફેસર મોનિકા ગુક્સેન્સે જણાવ્યું કે, અગાઉના અભ્યાસોમાં ગરમીને માનસિક સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડવામાં આવી હતી, પરંતુ મગજની વાસ્તવિક રચના પર તેની શું અસર થાય છે તેની માહિતી બહુ ઓછી હતી. તેમના મતે, જીવનના શરૂઆતના તબક્કામાં અતિશય ગરમી લાગવાથી બાળકના મગજના વિકાસ પર કાયમી અસર પડી શકે છે.

બાળકોને ગરમીથી કેવી રીતે બચાવશો?

વૈજ્ઞાનિકોના મતે, ગ્લોબલ વૉર્મિંગના કારણે દુનિયાભરમાં તાપમાન વધી રહ્યું છે, તેથી આગોતરો બચાવ જ એકમાત્ર ઉપાય છે. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન મહિલાઓએ અને બાળકના જન્મ પછીના શરૂઆતના મહિનાઓમાં શિશુઓને અતિશય લૂ અને ગરમીથી બચાવવા ખૂબ જ જરૂરી છે. બાળકોને ઠંડકમાં રાખવા માટે ઉઠાવવામાં આવેલા નાના પગલાં પણ તેમના મગજના તંદુરસ્ત વિકાસમાં મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે.