Lifestyle: બાયપોલર દર્દીઓ માટે વરદાન બન્યું "લિવિંગ અમ્બ્રેલા રિવ્યૂ" ટૂલ! હવે સેકન્ડોમાં મળશે યોગ્ય દવા અને ડોઝ

બાયપોલર ડિસઓર્ડર (Bipolar Disorder) એ એક ગંભીર માનસિક રોગ છે, જેમાં દર્દીના મૂડ, ઊર્જા અને દૈનિક પ્રવૃત્તિઓમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળે છે. તેમાં દર્દી ક્યારેક ભારે હતાશા (ડિપ્રેશન) તો ક્યારેક અતિશય ઉત્તેજના કે ઉન્માદ (મેનિયા) નો અનુભવ કરે છે. તાજેતરમાં સંશોધકોએ ૧૧૬ વિવિધ બાયપોલર સારવાર પદ્ધતિઓ પર આધારિત ૭૭ મેટા-એનાલિસિસની સમીક્ષા કરી છે અને ઉંમર તથા રોગના તબક્કા મુજબ સૌથી અસરકારક સારવાર શોધી કાઢી છે.

EBI-BD ઓપન એક્સેસ પ્લેટફોર્મની રચના

કેનેડાની ઓટાવા હોસ્પિટલ અને સ્પેન, ઈટાલી, ફ્રાન્સ તથા યુકેની યુનિવર્સિટીઓના સંશોધકોના નેતૃત્વમાં EBI-BD (બાયપોલર ડિસઓર્ડર માટે પુરાવા-આધારિત હસ્તક્ષેપ) ટૂલ વિકસાવવામાં આવ્યું છે. 'ધ બ્રિટિશ મેડિકલ જર્નલ' (BMJ) માં પ્રકાશિત થયેલું આ ઓપન-એક્સેસ વેબ પ્લેટફોર્મ દરેક સારવારની અસરકારકતા, તેની આડઅસરો (સાઈડ ઈફેક્ટ્સ) અને વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓની શક્તિને સ્પષ્ટ રીતે રજૂ કરે છે.

કયા દર્દીઓ માટે કઈ દવાઓ વધુ અસરકારક?

• બાયપોલર ડિપ્રેશન માટે: પુખ્ત વયના લોકો માટે કેરિપ્રાઝીન (Cariprazine), ફ્લુઓક્સેટિન (Fluoxetine) અને લુરાસિડોન (Lurasidone) અસરકારક છે. જ્યારે બાળકો અને કિશોરો માટે લુરાસિડોન તથા ઓલાન્ઝાપિન સાથે ફ્લુઓક્સેટિન ઉત્તમ ગણાય છે.

• ઉન્માદ (મેનિયા) માટે: પુખ્તોમાં એરિપિપ્રાઝોલ (Aripiprazole), હાલોપેરિડોલ, લિથિયમ અને રિસ્પેરીડોન અસરકારક છે, જ્યારે બાળકો અને કિશોરો માટે એરિપિપ્રાઝોલ, એસેનાપાઈન અને ઓલાન્ઝાપિન યોગ્ય ગણાયા છે.

• ભવિષ્યના એટેક રોકવા માટે: લાંબા ગાળાની જાળવણી માટે પુખ્તોમાં એરિપિપ્રાઝોલ, લિથિયમ અને રિસ્પેરીડોન શ્રેષ્ઠ પરિણામ આપે છે.

ડૉક્ટર અને દર્દીના સંયુક્ત નિર્ણય પર આધારિત

સ્પેનની હોસ્પિટલ ક્લિનિક ડી બાર્સિલોનાના મનોચિકિત્સક ડૉ. મિશેલ ડી પ્રિસ્કો અને યુકેની સાઉથેમ્પ્ટન યુનિવર્સિટીના રિસર્ચ પ્રોફેસર ડૉ. સેમ્યુઅલ કોર્ટેસે જણાવ્યું હતું કે આ ટૂલ ડૉક્ટર અને દર્દીને સાથે મળીને યોગ્ય દવા પસંદ કરવામાં મદદ કરશે. દર્દીની ઈચ્છા અને રોગની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને શ્રેષ્ઠ સંતુલન શોધી શકાશે.

પ્રથમ "લિવિંગ અમ્બ્રેલા રિવ્યૂ"

સંશોધકોના મતે આ વિશ્વની પ્રથમ "લિવિંગ અમ્બ્રેલા રિવ્યૂ" છે. જેમ જેમ નવા વૈજ્ઞાનિક પુરાવા સામે આવશે, તેમ તેમ આ પ્લેટફોર્મ રિયલ-ટાઈમમાં અપડેટ થતું રહેશે. ઇન્ટરનેશનલ સોસાયટી ફોર બાયપોલર ડિસઓર્ડર (ISBD) ની ગાઇડલાઇન્સને અપડેટ કરવામાં પણ આ ટૂલ ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.