Image
Search here View ePaper
Wednesday, 21 October 2026

Lifestyle: ખીર અને રબડીનો સ્વાદ ભૂલી જશો જ્યારે ચાખશો બિહારની પ્રખ્યાત 'મકુટી', રેસિપી પણ છે એકદમ સરળ

શું તમે બિહારની પ્રખ્યાત અને પરંપરાગત મીઠાઈ 'મકુટી' (Makuti) વિશે જાણો છો? મગની દાળ, દૂધ અને ચોખામાંથી બનતી આ સ્વાદિષ્ટ વાનગી દેખાવમાં ભલે ખીર જેવી લાગે, પરંતુ તેનો સ્વાદ સામાન્ય ખીર કરતાં તદ્દન અલગ અને એકદમ રોયલ હોય છે. બિહારમાં કોઈ પણ ખાસ પ્રસંગ કે તહેવાર પર આ સ્વીટ ડિશ અચૂક બનાવવામાં આવે છે.

જો તમે ક્યારેય મકુટીનો સ્વાદ નથી ચાખ્યો, તો તમારે ઘરે આ શાહી મીઠાઈ એકવાર જરૂર ટ્રાય કરવા જેવી છે. આવો જાણીએ મકુટી બનાવવાની સૌથી સરળ રેસિપી.

  • કુલ સમય: 120 મિનિટ

  • તૈયારીનો સમય: 60 મિનિટ

  • રાંધવાનો સમય: 60 મિનિટ

  • કોર્સ: ડેઝર્ટ (મીઠાઈ)

  • કેલરી: 400

  • સર્વિંગ: 2 વ્યક્તિ માટે

મકુટી બનાવવા માટેની જરૂરી સામગ્રી:

  • મગની દાળ: 1/2 કપ

  • ચોખા: 2 મોટી ચમચી

  • ફુલ ક્રીમ દૂધ: 1.5 લીટર

  • ખાંડ: 1 કપ (અથવા સ્વાદ મુજબ)

  • માવો (ખોયા): 1/2 કપ

  • ઘી: 2 મોટી ચમચી

  • ઈલાયચી પાવડર: 1 નાની ચમચી

  • કેસરના તાંતણા: 10-12

  • ડ્રાય ફ્રૂટ્સ: 2 મોટી ચમચી (કાજુ, બદામ, પિસ્તા)

મકુટી બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત:

સૌથી પહેલા મગની દાળ અને ચોખાને પાણીથી બરાબર ધોઈ લો અને અલગ-અલગ વાસણમાં અંદાજે ૧ થી ૨ કલાક માટે પલાળી રાખો. ત્યારબાદ પાણી નિતારીને ચોખાને મિક્સરમાં અધકચરા (દરદરા) પીસી લો.

હવે એક પેન અથવા કઢાઈમાં એક ચમચી ઘી ગરમ કરો. તેમાં પલાળેલી મગની દાળ ઉમેરીને મધ્યમ આંચ પર શેકો. દાળમાંથી સરસ સુગંધ આવવા લાગે ત્યાં સુધી તેને શેકવાની છે.

શેકેલી દાળમાં થોડું પાણી ઉમેરીને તેને કુકરમાં ૨ વ્હીસલ વાગે ત્યાં સુધી બાફી લો, જેથી દાળ એકદમ નરમ થઈ જાય. દાળ બફાઈ જાય એટલે તેને ઠંડી થવા દો અને મિક્સરમાં પીસીને એક સ્મૂધ પેસ્ટ બનાવી લો.

હવે એક જાડા તળિયાવાળી મોટી કઢાઈમાં ૧.૫ લીટર ફુલ ક્રીમ દૂધ ગરમ કરવા મૂકો. દૂધમાં એક ઉભરો આવે એટલે આંચ ધીમી કરી દો અને દૂધ ઉકળીને પોણા ભાગનું (3/4) થઈ જાય ત્યાં સુધી તેને પકાવો.

દૂધ સરસ ઘટ્ટ થઈ જાય એટલે તેમાં અધકચરા પીસેલા ચોખા અને મગની દાળની પેસ્ટ ઉમેરો. આ સમયે ગેસની આંચ એકદમ ધીમી રાખવી અને ચમચા વડે સતત હલાવતા રહેવું જેથી દૂધમાં ગાંઠો (લમ્પ્સ) ન પડે.

આ મિશ્રણને ધીમા તાપે ૧૫-૨૦ મિનિટ સુધી પાકવા દો, જેથી ચોખા અને દાળ દૂધ સાથે બરાબર ભળી જાય અને મકુટી ઘટ્ટ થવા લાગે.

જ્યારે મિશ્રણ બરાબર ઘટ્ટ થઈ જાય, ત્યારે તેમાં ખમણેલો માવો, ખાંડ અને કેસરવાળું દૂધ ઉમેરો. ખાંડ ઓગળી જાય ત્યાં સુધી તેને વધુ ૫-૭ મિનિટ માટે પકાવો. અંતમાં ઈલાયચી પાવડર અને ઝીણા સમારેલા ડ્રાય ફ્રૂટ્સ ઉમેરી બરાબર મિક્સ કરી ગેસ બંધ કરી દો.

આ સ્વાદિષ્ટ મકુટીને તમે ગરમા-ગરમ પણ ખાઈ શકો છો, પરંતુ તેનો અસલી સ્વાદ ઠંડો થયા પછી જ આવે છે. મકુટીને માટીના કુલ્હડમાં અથવા સર્વિંગ બાઉલમાં કાઢી, ઉપરથી પિસ્તા અને બદામની કતરણથી ગાર્નિશ કરો. તેને ૨ કલાક માટે ફ્રિજમાં સેટ થવા મૂકો અને ત્યારબાદ ઠંડી-ઠંડી શાહી મકુટી પીરસો.

Comment / Reply From

You May Also Like

મોંઘા હેર પ્રોડક્ટ્સ છોડો અને રોજ સવારે પીઓ આ આમળાનો જ્યુસ, વાળ જડમૂળથી થશે ઘટ્ટ અને મજબૂત

Lifestyle: મોંઘા હેર પ્રોડક્ટ્સ છોડો અને રોજ સવારે પીઓ આ આમળાનો જ્યુસ, વાળ જડમૂળથી થશે ઘટ્ટ અને મજબૂત

જ્યારે વાળ ઓળવતી વખતે અતિશય તૂટવા લાગે, ન્હાતી વખતે મુઠ્ઠી ભરીને ખરવા લાગે અને પહેલા જેવી ચમક કે ઘનતા ન રહે, ત્યારે તે માત્ર બહારની સંભાળનો અભાવ નથી પરંતુ શ...

ઓફિસ હોય કે ટ્રાવેલ, નાની ભૂખ માટે બેસ્ટ છે આ 8 ટેસ્ટી સ્નેક્સ; મળશે ભરપૂર એનર્જી અને નહીં વધે વજન

Lifestyle: ઓફિસ હોય કે ટ્રાવેલ, નાની ભૂખ માટે બેસ્ટ છે આ 8 ટેસ્ટી સ્નેક્સ; મળશે ભરપૂર એનર્જી અને નહીં વધે વજન

અવારનવાર એવું બને છે કે પેટ ભરીને જમ્યા પછી પણ થોડીવારમાં જ કંઈક ખાવાનું મન થવા લાગે છે. આ ખરી ભૂખ નથી હોતી, પરંતુ ખોટી સ્નેકિંગ આદતોની અસર હોય છે. જો સ્નેક...

જ્યાં રૌદ્ર રૂપમાં દેખાય છે સરસ્વતી નદી અને મળે છે 'દેશની પહેલી ચા'! આવી છે ભારત ગામ 'માણા'ની કહાની

Lifestyle: જ્યાં રૌદ્ર રૂપમાં દેખાય છે સરસ્વતી નદી અને મળે છે 'દેશની પહેલી ચા'! આવી છે ભારત ગામ 'માણા'ની કહાની

દેવભૂમિ ઉત્તરાખંડમાં દર બે કદમ પર એવા અનેક સ્થળો છે જે પોતાની અંદર અદભુત પૌરાણિક અને ઐતિહાસિક વાર્તાઓ છુપાવીને બેઠા છે. આ જ રાજ્યમાં ભારતનું એક એવું ગામ આવે...

સ્વતંત્રતા વિના નથી આવતી જવાબદારી! પેરેન્ટ્સ બાળકોની આ રોજિંદી ટેવોથી તેમને બનાવો ઈન્ડિપેન્ડન્ટ

Lifestyle: સ્વતંત્રતા વિના નથી આવતી જવાબદારી! પેરેન્ટ્સ બાળકોની આ રોજિંદી ટેવોથી તેમને બનાવો ઈન્ડિપેન્ડન્ટ

દરેક માતા-પિતા ઈચ્છે છે કે તેમનું બાળક મોટું થઈને જવાબદાર બને, પરંતુ જવાબદારીનો આ અહેસાસ સ્વતંત્રતા (આઝાદી) આપ્યા વિના આવી શકતો નથી. બાળકોને ઘર અને સમાજ પ્ર...

બાયપોલર દર્દીઓ માટે વરદાન બન્યું "લિવિંગ અમ્બ્રેલા રિવ્યૂ" ટૂલ! હવે સેકન્ડોમાં મળશે યોગ્ય દવા અને ડોઝ

Lifestyle: બાયપોલર દર્દીઓ માટે વરદાન બન્યું "લિવિંગ અમ્બ્રેલા રિવ્યૂ" ટૂલ! હવે સેકન્ડોમાં મળશે યોગ્ય દવા અને ડો...

બાયપોલર ડિસઓર્ડર (Bipolar Disorder) એ એક ગંભીર માનસિક રોગ છે, જેમાં દર્દીના મૂડ, ઊર્જા અને દૈનિક પ્રવૃત્તિઓમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળે છે. તેમાં દર્દી ક્યાર...

ગર્ભાવસ્થામાં થાક અને ચક્કરને હળવાશથી ન લો! બાળકના જીવન માટે જોખમી બની શકે છે લોહીની ઉણપ

Lifestyle: ગર્ભાવસ્થામાં થાક અને ચક્કરને હળવાશથી ન લો! બાળકના જીવન માટે જોખમી બની શકે છે લોહીની ઉણપ

ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન આયર્નની ઉણપથી થતો એનીમિયા (એનિમિયા) એક એવી ગંભીર સ્થિતિ છે, જેમાં શરીરમાં પર્યાપ્ત માત્રામાં લાલ રક્તકણો રહેતા નથી. આપણું શરીર હિમોગ્લોબિ...

મટર-પનીરથી થઈ ગયા છો બોર, તો ટ્રાય કરો મટર-પનીર-મખાનાનું આ ક્રીમી શાક; રોટલી-ભાતનો સ્વાદ થઈ જશે બમણો

Lifestyle: મટર-પનીરથી થઈ ગયા છો બોર, તો ટ્રાય કરો મટર-પનીર-મખાનાનું આ ક્રીમી શાક; રોટલી-ભાતનો સ્વાદ થઈ જશે બમણો

કોઈ ખાસ પ્રસંગ હોય કે તહેવાર, પનીરનું શાક હંમેશા ભારતીયોની પહેલી પસંદ હોય છે. પરંતુ જો તમે આ વખતે નિયમિત મટર-પનીરથી કંઈક અલગ અને શાહી રેસિપી બનાવવા માંગો છો...

શું ખરેખર પીળા કેળા કરતાં વધુ ફાયદાકારક છે લાલ કેળા? દૂર કરો મૂંઝવણ અને જાણો ૫ મોટા ફાયદા

Lifestyle: શું ખરેખર પીળા કેળા કરતાં વધુ ફાયદાકારક છે લાલ કેળા? દૂર કરો મૂંઝવણ અને જાણો ૫ મોટા ફાયદા

બજારમાં સામાન્ય રીતે મળતા પીળા કેળાંની સરખામણીમાં 'લાલ કેળાં' (Red Bananas) પોષણનો ખજાનો ગણાય છે. લાલ છાલ અને હળવા ગુલાબી ગર્ભ ધરાવતા આ કેળાં સ્વાદમાં ખૂબ જ...