Lifestyle: માત્ર દીવાલોની સુંદરતા વધારવા માટે નથી મંડલા આર્ટ, આની કલર થેરાપીનો જાદુ તમને કરી દેશે હેરાન

આજકાલ સોશિયલ મીડિયા પર મંડલા આર્ટ (Mandala Art) એટલી પોપ્યુલર થઈ ગઈ છે કે લોકો તેને હોમ ડેકોરેશનમાં પણ સામેલ કરવા લાગ્યા છે. ઘરની દીવાલો પર પેઇન્ટિંગના રૂપમાં લટકતી આ ગોળાકાર આકૃતિ વાળી કલા કોઈ મોર્ડન આર્ટ નથી, પરંતુ તેના મૂળિયા સદીઓ જૂના છે. ઇતિહાસના પાનાઓ પર નજર કરીએ તો આ કલાનો સંબંધ ઋગ્વેદના સમયથી જોવા મળ્યો છે. ત્યારે આજે આપણે જાણીશું કે માત્ર એક સુંદર ડિઝાઇન ગણાતી આ મંડલા આર્ટમાં ખરેખર એવું તે શું ખાસ છે કે જે માનસિક શાંતિ આપે છે.

મંડલા આર્ટ શું છે?

'મંડલા' એ સંસ્કૃત ભાષામાંથી લેવામાં આવેલો એક શબ્દ છે, જેનો અર્થ 'વર્તુળ' (Circle) અથવા 'કેન્દ્ર' (Center) થાય છે. તેને કોઈ સામાન્ય પેઇન્ટિંગ ન સમજવી જોઈએ કારણ કે આ આર્ટ સીધી આધ્યાત્મિકતા સાથે જોડાયેલી છે. આ જ કારણે હિન્દુ અને બૌદ્ધ ધર્મમાં આ કલાનું એક વિશેષ સ્થાન છે. હિન્દુ ધર્મમાં મંડલાનું સૌથી મોટું અને પહેલું ઉદાહરણ 'શ્રી યંત્ર' છે, જ્યારે બૌદ્ધ ધર્મમાં મંડલાને ધ્યાન (મેડિટેશન) નું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. આ આર્ટની શરૂઆત એક નાના ટપકા એટલે કે બિંદુથી થાય છે, અને તેની બહાર એક પછી એક ગોળાકાર સ્તરો (લેયર્સ) બનાવવામાં આવે છે, જેમાં આકર્ષક રંગો પૂરવામાં આવે છે. જોતજોતામાં એક બિંદુથી શરૂ થયેલી આ પેઇન્ટિંગ એક ભવ્ય આકાર લઈ લે છે.

માનસિક શાંતિ અને સુકૂન આપે છે આ કલા

આજની ભાગદોડ ભરેલી જિંદગીમાં જો તમે માનસિક શાંતિ અને સુકૂનની શોધમાં હોવ, તો મંડલા આર્ટ આ કામ ખૂબ જ સરળતાથી કરી શકે છે. જે રીતે આખું બ્રહ્માંડ પોતાની અંદર બધું જ સમાવી લેવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, તેવી જ રીતે મંડલા આર્ટમાં દોરવામાં આવેલી રેખાઓ પણ કેન્દ્ર તરફ આકર્ષિત થતી જોવા મળે છે, જે જોનારના મનને શાંત કરે છે.

માનસિક સ્વાસ્થ્ય (Mental Health) માટે મંડલા આર્ટના ફાયદા

વર્ષોથી માનસિક સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી ગંભીર સમસ્યાઓ જેવી કે- ડિપ્રેશન, એન્ઝાયટી (ચિંતા), ઓટિઝમ અને સ્કિઝોફ્રેનિયાના ઈલાજમાં મંડલા આર્ટનો થેરાપી તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

• ડિપ્રેશન અને એન્ઝાયટી કરે છે ઓછી: વૈજ્ઞાનિક સંશોધનોમાં જાણવા મળ્યું છે કે મંડલા પેઇન્ટિંગ બનાવવાથી કે તેમાં રંગ પૂરવાથી વ્યક્તિનો ડિપ્રેસિવ મૂડ અને એન્ઝાયટી ખૂબ જ મોટા પ્રમાણમાં ઓછી થઈ જાય છે.

• કલર થેરાપીનો જાદુ: આ પેઇન્ટિંગમાં વપરાતા રંગો (કલર થેરાપી) અને જટિલ ડિઝાઇન્સનું કોમ્બિનેશન આપણી વિઝ્યુઅલ સેન્સને સક્રિય કરે છે, જેનાથી મગજમાં પોઝિટિવ ઇમોશનલ કનેક્શન બને છે. આના કારણે વ્યક્તિ પોતાની એકલતા, દર્દ અને માનસિક તણાવને ભૂલી શકે છે.

• ભાવનાઓ બહાર લાવવાનું માધ્યમ: આ પેઇન્ટિંગ બનાવતી વખતે વ્યક્તિ અજાણતા જ પોતાના મનની અંદર છુપાયેલા ગુસ્સા, તણાવ અને મૂંઝવણોને કાગળ પર કલાના રૂપમાં બહાર લાવી દે છે. આ સાથે જ, માઇન્ડફુલનેસ (સજગતા) ના માધ્યમથી તે પોતાના વિશે પહેલા કરતાં વધુ જાગૃત બને છે.