મજાક ઉડાવવી કે કંટ્રોલ કરવો… પ્રેમની આડમાં ઇમોશનલ અબ્યુઝ તો નથી સહન કરી રહ્યા તમે? આ સંકેતોથી કરો ઓળખ

કોઈપણ સંબંધ પ્રેમ અને પરસ્પર સન્માન પર ટકેલો હોય છે, પરંતુ જો આ જ સંબંધ માનસિક તણાવ અને અપમાનનું કારણ બની જાય તો સાવચેત થઈ જવાની જરૂર છે. ઘણીવાર સંબંધમાં થતા ઇમોશનલ અબ્યુઝ (માનસિક શોષણ)ને આપણે ઓળખી શકતા નથી અને મનમાં ને મનમાં ગૂંગળાયા કરીએ છીએ.

આપણે ઘણીવાર તેને પરિવારની અંદરની વાત, વડીલોનો ગુસ્સો કે નાનો-મોટો ઝઘડો સમજીને અવગણીએ છીએ. પરંતુ જો આ પરિસ્થિતિ લાંબા સમય સુધી ચાલે, તો તે ડિપ્રેશન અને એન્ઝાયટીનું કારણ બની શકે છે. ચાલો જાણીએ કે સંબંધોમાં ઇમોશનલ અબ્યુઝને કેવી રીતે ઓળખવો અને તેનાથી બહાર કેવી રીતે આવવું.

આ લક્ષણોને ઓળખવા ખૂબ જરૂરી

ઇમોશનલ અબ્યુઝ હંમેશા બૂમો પાડવી કે ગુસ્સો કરવાના રૂપમાં જ સામે આવે તે જરૂરી નથી. ઘણીવાર તે સામાન્ય લાગતા વર્તનની પાછળ પણ છુપાયેલું હોય છે:

• દરેક નાની વાત પર ટોકવું અથવા મહેણાં-ટોણાં મારવા.

• બધાની સામે તમારો મજાક ઉડાવવો.

• તમારી વાત કે વિચારોને મહત્વ ન આપવું.

• તમારા નિર્ણયોને પોતાની મરજી મુજબ કંટ્રોલ કરવા.

• તમારી લાગણીઓને 'ઓવર-થિંકિંગ' કહીને નકારી દેવી.

• પોતાની વાત મનાવવા માટે 'સાયલન્ટ ટ્રીટમેન્ટ' (વાતચીત બંધ કરી દેવી) આપવી.

આત્મવિશ્વાસ તૂટી જાય છે

સતત માનસિક શોષણનો સામનો કરવાથી વ્યક્તિ ધીમે-ધીમે સ્ટ્રેસ, ચિંતા અને ડિપ્રેશનનો ભોગ બને છે. તેના મનમાં હંમેશાં એવો ડર રહે છે કે તેનાથી કોઈ ભૂલ ન થઈ જાય અથવા સામે વાળી વ્યક્તિ તેનાથી નારાજ થઈને વાત કરવાનું બંધ કરી દેશે. આ ડરના કારણે વ્યક્તિ પોતાનો અવાજ ઉઠાવવાનું બંધ કરી દે છે અને તેનો આત્મવિશ્વાસ સંપૂર્ણપણે ડગમગી જાય છે.

આ પરિસ્થિતિમાંથી બહાર કેવી રીતે નીકળવું?

સ્વીકારો: જો તમે આ પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છો, તો સૌથી પહેલા સ્વીકારો કે તમારી સાથે ખોટું થઈ રહ્યું છે. તેને પ્રેમ કે કાળજીનું નામ આપીને વ્યાજબી ઠેરવવાનું બંધ કરો.

વાતચીત કરો: તમારી તકલીફ વિશે પરિવારના વિશ્વાસુ સભ્ય, મિત્ર કે થેરાપિસ્ટ (કાઉન્સેલર) સાથે ખુલીને વાત કરો.

સીમાઓ નક્કી કરો (Healthy Boundaries): તમારા સંબંધમાં સ્પષ્ટ બાઉન્ડ્રી સેટ કરો અને કોઈપણ પ્રકારના અપમાન કે અયોગ્ય વર્તનને સહન કરવાનો ઇનકાર કરો.