અમદાવાદ સરસપુરના 'મોસાળ'માં જગન્નાથજીનું ભવ્ય મામેરું: અમદાવાદ સરસપુરના 'મોસાળ'માં જગન્નાથજીનું ભવ્ય મામેરું: અનોખી પરંપરા અને ભક્તિમય માહોલથી ગુંજી ઉઠ્યું રણછોડજી મંદિર, 'મૂળ મોસાળુ' ફરી જીવંત થયું

અમદાવાદમાં ભગવાન જગન્નાથજીની 149મી રથયાત્રાના પર્વને લઈને સમગ્ર શહેરમાં ભક્તિમય માહોલ છવાયેલો છે, ત્યારે સરસપુરના પ્રાચીન અને ઐતિહાસિક વાતાવરણમાં એક અનેરી અને ભાવુક ઘટના આકાર લઈ રહી છે. વર્ષોથી ભક્તો જેની રાહ જોઈ રહ્યા હતા, તે 25 વર્ષનો લાંબો ઇંતજાર હવે પૂરો થઈ રહ્યો છે. સરસપુરની ભગા ભગતની પોળમાં આવેલા 200 વર્ષ જૂના પ્રાચીન રણછોડજી મંદિરે ભગવાન જગન્નાથજીનું 'મૂળ મોસાળ' પુનઃ જીવંત થઈ રહ્યું છે. આ પરંપરાગત વારસાને ફરીથી સ્થાપિત કરવાના પ્રયાસોને પગલે ભક્તોમાં અત્યંત ઉત્સાહ અને આનંદની લાગણી જોવા મળી રહી છે. આ માત્ર એક ધાર્મિક આયોજન નથી, પરંતુ અમદાવાદની સાંસ્કૃતિક અને આધ્યાત્મિક વિરાસતનું એક જીવંત પ્રતિક છે, જે નવી પેઢીને શહેરના ગૌરવશાળી ધાર્મિક ઇતિહાસ સાથે જોડવાનું પવિત્ર કાર્ય કરી રહ્યું છે.

પરંપરાનો ભવ્ય પુનઃઉદય

ભગવાન જગન્નાથજીની પવિત્ર રથયાત્રા નિમિત્તે સરસપુરની વાસણ શેરીમાં આવેલા ભગવાનના પ્રાચીન મોસાળ તરીકે ઓળખાતા રણછોડજી મંદિરે ઐતિહાસિક મામેરાની પરંપરાનું ભવ્ય આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. માન્યતા એવી છે કે આ જ પ્રાચીન સ્થળેથી વર્ષો પહેલાં ભગવાનને મામેરું અર્પણ કરવાની સાથે સાધુ-સંતો, મહંતો અને ભક્તજનો માટે ભોજન પ્રસાદ તથા વિશ્રામની પરંપરાની શરૂઆત થઈ હતી. લગભગ 25 વર્ષના લાંબા ગાળા બાદ આ પ્રાચીન પરંપરાને પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવી રહી છે, જેનો મુખ્ય હેતુ સદીઓ જૂના સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક વારસાનું સંરક્ષણ કરવાનો છે. આ ઐતિહાસિક નિર્ણયને કારણે ભક્તોમાં અનેરો ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે અને સમગ્ર સરસપુર વિસ્તાર 'જય રણછોડ માખણ ચોર' અને 'જય જગન્નાથ'ના નાદથી ગુંજી ઉઠ્યો છે.

ઐતિહાસિક મામેરાની ભવ્યતા અને સામગ્રી

આ વર્ષે પરંપરાગત વિધિ મુજબ ભગવાન જગન્નાથને મામેરા સ્વરૂપે અતિ કિંમતી આભૂષણો, જેમાં સોના અને ચાંદીના આભૂષણોનો સમાવેશ થાય છે, તે અર્પણ કરવામાં આવ્યા. આ ઉપરાંત નવા વાઘા, વાંસળી, સુદર્શન ચક્ર, મોર મુકુટ સહિતની વિવિધ પવિત્ર ભેટો શ્રદ્ધાભાવપૂર્વક સમર્પિત કરવામાં આવ્યા હતા. ભગવાનની બહેન સુભદ્રાજી માટે સોળ શણગારની તમામ સામગ્રી અને પાર્વતી શણગારની વસ્તુઓ, તેમજ મોટા ભાઈ ભગવાન  બલરામજી માટે હળ પણ શ્રદ્ધાભાવપૂર્વક ભેટ સ્વરૂપે સમર્પિત કરવામાં આવ્યું હતું. આ સમગ્ર મામેરું ભક્તોના દાન અને સહયોગથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે, જે તેમના અખૂટ શ્રદ્ધા અને ભક્તિભાવનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. મામેરાના મુખ્ય યજમાન દ્વારા ભવ્ય આરતી કરવામાં આવી અને ત્યારબાદ દર્શન ખુલ્લા મૂકવામાં આવ્યા હતા.

દર્શન અને આયોજનની વિશેષતાઓ

મંદિર કમિટી અને પોલીસ તંત્ર દ્વારા આ ભવ્ય આયોજન માટે અત્યંત સુંદર વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે, જેથી મોટી સંખ્યામાં ઉમટી પડનારા ભાવિક ભક્તો શાંતિપૂર્ણ રીતે દર્શન કરી શકે. ભક્તો આ દિવ્ય મામેરાના દર્શન કરી શકે તે માટે આજ 11 અને આવતીકાલ 12 જુલાઈના રોજ ખાસ દર્શન વ્યવસ્થા રાખવામાં આવી છે. મંદિર પરિસરમાં ભક્તિમય વાતાવરણ વચ્ચે ધાર્મિક વિધિઓ સંપન્ન થઈ રહી છે, જેમાં મોટી સંખ્યામાં સાધુ-સંતો, મહંતો અને હરિભક્તો ઉપસ્થિત રહ્યા છે. યજમાનના મામેરા બાદ રથયાત્રાના દિવસે આ મામેરું ભગવાનને વિધિવત રીતે અર્પણ કરવામાં આવ્યું. આ પ્રસંગે ભક્તજનો માટે મહાપ્રસાદ અને ભોજન સેવાનું પણ ભવ્ય આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જે રથયાત્રાના પર્વને વધુ યાદગાર બનાવી રહ્યો છે. 16 જુલાઈએ અષાઢી બીજના પવિત્ર દિવસે મહાપ્રસાદનો લાભ લેવા માટે પણ મોટી સંખ્યામાં ભક્તો ઉમટી પડશે.

સાંસ્કૃતિક વારસાનું સંરક્ષણ

સરસપુરના ચાર રસ્તા પાસે આવેલા રણછોડજી મંદિર અને વાસણ શેરીના જૂના મોસાળમાં થતી આ ધાર્મિક ઉજવણી અમદાવાદની ઓળખ સમાન છે. ધાર્મિક આગેવાનોના જણાવ્યા મુજબ, આ પરંપરા માત્ર એક ધાર્મિક વિધિ નથી, પરંતુ અમદાવાદના ધાર્મિક ઇતિહાસના મૂળ સાથે જોડાયેલી એક કડી છે. 25 વર્ષ પછી આ પરંપરાના પુનઃજીવિત થવાથી શહેરના આધ્યાત્મિક વાતાવરણમાં નવો પ્રાણ ફૂંકાયો છે. આ આયોજન દ્વારા નવી પેઢીને આપણા સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસા અને પરંપરાઓનું મહત્વ સમજાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. રથયાત્રાના પર્વ દરમિયાન સરસપુરનું આ મોસાળ ફરી એકવાર ભક્તિના રંગે રંગાઈ ગયું છે, જે સમગ્ર શહેરના શ્રદ્ધાળુઓ માટે આસ્થાનું અવિરત કેન્દ્ર બની રહેશે.

શહેરના નાગરિકો અને ભાવિક ભક્તો મોટી સંખ્યામાં મામેરાના દર્શન માટે ઉમટી પડ્યા હતા, તેમજ મંદિર કમિટી તેમજ પોલીસ દ્વારા મામેરા દર્શન માટે ખુબજ સુંદર આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. સમગ્ર વિસ્તાર ભક્તિમય વાતાવરણમાં જય રણછોડ માખણ ચોર ના નાદ થી ગુંજી ઉઠ્યો હતો.આ પ્રસંગે મોટી સંખ્યામાં સાધુ-સંતો, મહંતો અને હરિભક્તોની ઉપસ્થિતિમાં ધાર્મિક વિધિઓ સંપન્ન થઈ હતી. ભક્તજનો માટે મહાપ્રસાદ અને ભોજન સેવાનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. મંદિર પરિસરમાં ભક્તિમય વાતાવરણ વચ્ચે જય જગન્નાથના ગુંજતા નાદ સાથે મામેરાની આ ઐતિહાસિક પરંપરાને ભવ્યતા અને શ્રદ્ધાપૂર્વક નિભાવવામાં આવી હતી.