International: 'આ ખ્રિસ્તીઓ પર હુમલો છે', ભારતના FCRA બિલથી ટ્રમ્પના સાંસદ રાઈલી મૂરે નોંધાવ્યો વિરોધ, કહ્યું- 'અમેરિકા સાથે સંબંધો વણસી શકે છે'

ભારત સરકારના 'ફોરેન કન્ટ્રીબ્યુશન (રેગ્યુલેશન) એક્ટ' (FCRA) માં સુધારાના પ્રસ્તાવની અમેરિકી કોંગ્રેસમેન રાઈલી મૂરે તીખી આલોચના કરી છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો છે કે આ પ્રસ્તાવિત સુધારો સીધી રીતે ખ્રિસ્તી સમુદાયને નિશાન બનાવવાનો પ્રયાસ છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે આ મુદ્દો ભારત અને અમેરિકાના સંબંધોમાં તણાવનું કારણ બની શકે છે. મૂરે જણાવ્યું હતું કે પ્રસ્તાવિત ફેરફારો એનજીઓ (NGO), ટ્રસ્ટ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને ધાર્મિક સંગઠનોને મળતા વિદેશી ભંડોળ સાથે જોડાયેલા છે, જે ભારત સરકારને ચર્ચોનું નિયંત્રણ પોતાના હાથમાં લેવાની મંજૂરી આપશે.

સંસદના મોનસૂન સત્ર દરમિયાન 'ફોરેન કન્ટ્રીબ્યુશન (રેગ્યુલેશન) એમેન્ડમેન્ટ બિલ, ૨૦૨૬' પર ચર્ચા વચ્ચે મંગળવારે રાઈલી મૂરે 'X' (ટ્વિટર) પર આ અંગે પોસ્ટ કરી હતી. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની રિપબ્લિકન પાર્ટીના સાંસદ રાઈલી મૂરે FCRA માં પ્રસ્તાવિત ફેરફારોને ખ્રિસ્તીઓ પર સીધો હુમલો ગણાવતા આરોપ લગાવ્યો હતો કે આ કાયદાથી સરકાર ચર્ચ અને ધાર્મિક ચેરિટીઝ પર 'કબ્જો' કરી શકે છે.

ભારતમાં ખ્રિસ્તી ધર્મનો જૂનો ઈતિહાસ

અમેરિકી કોંગ્રેસમેને પોતાની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં ભારતમાં ખ્રિસ્તી ધર્મના લાંબા ઈતિહાસનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ઈસા મસીહના પુનરુત્થાનના થોડા જ દાયકાઓ પછી સેન્ટ થોમસ ધ એપોસલ મલબાર કિનારે આવ્યા હતા અને ત્યારથી ખ્રિસ્તીઓ ભારતમાં વસે છે. ખ્રિસ્તી ધર્મના આટલા લાંબા ઈતિહાસ છતાં ભારતીય સંસદ FCRA ના નિયમોમાં ફેરફાર કરવા પર વિચાર કરી રહી છે.

મૂરે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે જો બિલ આ જ રીતે આગળ વધશે અને કાયદો બનશે, તો તે ભારત સાથેના અમારા (અમેરિકાના) દ્વિપક્ષીય સંબંધો માટે મોટી ચિંતાનો વિષય બનશે.

FCRA બિલ શું છે?

આ બિલનો મુખ્ય હેતુ ફોરેન કન્ટ્રીબ્યુશન (રેગ્યુલેશન) એક્ટ, ૨૦૧૦ માં સુધારો કરવાનો છે. આ કાયદો નક્કી કરે છે કે ગેર-સરકારી સંગઠનો (NGO), ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને ધાર્મિક સંસ્થાઓ વિદેશી ફંડ કેવી રીતે મેળવી શકે અને તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરી શકે. વર્તમાન નિયમો મુજબ સંસ્થાઓએ વિદેશી ફંડ લેતા પહેલા ગૃહ મંત્રાલયમાં નોંધણી કરાવવી પડે છે, જે દર પાંચ વર્ષે રિન્યૂ થાય છે.

બેકગ્રાઉન્ડ નોટ મુજબ, ૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬ સુધી ભારતમાં ૧૪,૪૪૯ સક્રિય FCRA રજીસ્ટ્રેશન હતા. આ સિવાય ૨૨,૪૯૮ રજીસ્ટ્રેશન રદ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે ૧૫,૨૧૨ રજીસ્ટ્રેશનની મુદત પૂરી થઈ ગઈ હતી. ૨૦૧૯ થી ૨૦૨૨ વચ્ચે આ એક્ટ હેઠળ નોંધાયેલી સંસ્થાઓને ₹૫૫,૭૪૧ કરોડનું વિદેશી ફંડ મળ્યું હતું.

બિલના મુખ્ય મુદ્દાઓ

• ડેઝિગ્નેટેડ ઓથોરિટી: જો કોઈ સંસ્થાનું FCRA રજીસ્ટ્રેશન રદ થાય, સરન્ડર થાય કે રિન્યૂ ન થાય, તો આ અધિકૃત સંસ્થા પાસે વિદેશી ફંડ અને તેનાથી બનાવેલી મિલકતોનું સંચાલન પોતાના હાથમાં લેવાની સત્તા હશે.

• ન્યૂનતમ મર્યાદા: છેલ્લા બે નાણાકીય વર્ષમાં ₹૧૦ લાખથી ઓછું વિદેશી ફંડ મેળવનાર સંસ્થાઓ રિન્યૂઅલ માટે પાત્ર રહેશે નહીં.

• કડક નિયમો: વિદેશી ફંડ અન્ય સંસ્થાઓને ટ્રાન્સફર કરવા પર પ્રતિબંધ અને ફંડના ઉપયોગ માટે કડક સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે.

વિવાદનું કારણ

બિલમાં 'ડેઝિગ્નેટેડ ઓથોરિટી'ને અપાતી પ્રસ્તાવિત સત્તાઓ ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની છે. અમેરિકી સાંસદ ઉપરાંત અનેક એનજીઓ અને સિવિલ સોસાયટી ગ્રુપ્સની દલીલ છે કે આ ફેરફારોથી કેન્દ્ર સરકારને વિદેશી ફંડિંગ પર નિર્ભર સંસ્થાઓ પર વધુ પડતો કંટ્રોલ મળી જશે.

ચર્ચ અને ધાર્મિક સંસ્થાઓએ ખાસ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે વિદેશી ભંડોળથી દાયકાઓથી બનાવાયેલી શાળાઓ, હોસ્પિટલો અને કલ્યાણકારી સંસ્થાઓની મિલકતો, રજીસ્ટ્રેશન રદ થવાની સ્થિતિમાં સરકારના નિયંત્રણ હેઠળ આવી શકે છે.