વિદ્યાર્થીઓ ધ્યાન આપો!: CBSEએ બદલ્યો નિયમ, ત્રીજી ભાષાનું એસેસમેન્ટ પાસ કરવું પડશે નહીં તો અટકશે આ સર્ટિફિકેટ

કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ (CBSE) દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ માટે ભાષા શિક્ષણમાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) 2020ના અમલીકરણ અંતર્ગત હવે ધોરણ 9 અને 10ના વિદ્યાર્થીઓ માટે ત્રીજી ભાષા (થર્ડ લેંગ્વેજ)નું સ્કૂલ આધારિત ઇન્ટરનલ એસેસમેન્ટ પાસ કરવું ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું છે. શૈક્ષણિક સત્ર 2027-28થી આ નિયમ લાગુ થશે. આ નિયમ હેઠળ ધોરણ 10નું પાસ સર્ટિફિકેટ મેળવવા માટે વિદ્યાર્થીઓએ ત્રીજી ભાષાના એસેસમેન્ટમાં સફળ થવું જરૂરી રહેશે.

બોર્ડ પરીક્ષા નહીં, પરંતુ એસેસમેન્ટમાં પાસ થવું ફરજિયાત

CBSEના નવા નિયમ મુજબ ત્રીજી ભાષાની અલગથી કોઈ લેખિત બોર્ડ પરીક્ષા લેવામાં આવશે નહીં. તેનું મૂલ્યાંકન સંપૂર્ણપણે શાળાના સ્તરે કરવામાં આવશે. જોકે, આ એસેસમેન્ટમાં પાસ થવું જરૂરી રહેશે. જો કોઈ વિદ્યાર્થી ત્રીજી ભાષાના ઇન્ટરનલ એસેસમેન્ટમાં નિષ્ફળ જાય તો અંતિમ બોર્ડ પરિણામ જાહેર થાય તે પહેલાં શાળાએ તેનું ફરીથી મૂલ્યાંકન કરવાનું રહેશે. જોકે, ફરીથી લેવાયેલા એસેસમેન્ટમાં પણ વિદ્યાર્થી નિષ્ફળ જાય તો તેની સ્થિતિ અંગે CBSE દ્વારા હજુ સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી નથી.

ધોરણ 9ના વિદ્યાર્થીઓને મળશે વધારાની તક

નવા નિયમમાં ધોરણ 9ના વિદ્યાર્થીઓને થોડી રાહત આપવામાં આવી છે. જો કોઈ વિદ્યાર્થી ધોરણ 9માં ત્રીજી ભાષાના એસેસમેન્ટમાં પાસ ન થઈ શકે તો તેને ધોરણ 10માં પ્રમોટ કરવામાં આવશે. પરંતુ ધોરણ 10 દરમિયાન તેને ધોરણ 9ના બાકી રહેલા એસેસમેન્ટને પૂર્ણ કરવું પડશે. ધોરણ 10નું પાસ સર્ટિફિકેટ મેળવતા પહેલાં આ બેકલોગ પૂર્ણ કરવો જરૂરી રહેશે.

2026-27થી લાગુ થશે થ્રી લેંગ્વેજ ફોર્મ્યુલા

CBSE દ્વારા અગાઉ જાહેર કરાયેલા નિયમ મુજબ શૈક્ષણિક સત્ર 2026-27થી ધોરણ 6થી થ્રી લેંગ્વેજ ફોર્મ્યુલા લાગુ કરવામાં આવશે. આ નિયમ હેઠળ વિદ્યાર્થીઓએ ત્રણ ભાષાનો અભ્યાસ કરવો પડશે, જેમાં ઓછામાં ઓછી બે ભાષા ભારતીય ભાષાઓ હોવી જરૂરી રહેશે. જે વિદ્યાર્થીઓએ અગાઉથી અંગ્રેજી સાથે કોઈ વિદેશી ભાષાની પસંદગી કરી છે તેઓ તેને ચાલુ રાખી શકશે, પરંતુ સાથે એક ભારતીય ભાષાનો અભ્યાસ પણ કરવો પડશે.

નવા નિયમ સામે કોર્ટમાં પડકાર, સરકારનું વલણ સ્પષ્ટ

CBSEના આ નિર્ણયને લઈને કોર્ટમાં અરજી પણ કરવામાં આવી છે. અરજદારો દ્વારા ત્રીજી ભાષા ફરજિયાત કરવાની સમયમર્યાદા આગળ ધપાવવાની માંગ કરવામાં આવી છે. જોકે, કેન્દ્ર સરકારે કોર્ટમાં રજૂઆત કરતાં જણાવ્યું છે કે શિક્ષણ સંવિધાનની સમવર્તી યાદીમાં આવે છે અને કેન્દ્ર તેમજ રાજ્ય સરકારને NEP 2020 લાગુ કરવાનો અધિકાર છે.

સરકારનું કહેવું છે કે ત્રણ ભાષાના અભ્યાસથી વિદ્યાર્થીઓમાં બહુભાષીય ક્ષમતા વિકસશે, ભારતીય ભાષાઓનું સંરક્ષણ થશે અને દેશની સાંસ્કૃતિક વિવિધતાને પ્રોત્સાહન મળશે. CBSEના આ નવા નિયમથી હવે શાળા આધારિત મૂલ્યાંકનની ભૂમિકા વધુ મહત્વપૂર્ણ બનશે અને વિદ્યાર્થીઓએ માત્ર બોર્ડ પરીક્ષા જ નહીં પરંતુ આંતરિક મૂલ્યાંકન પર પણ વિશેષ ધ્યાન આપવું પડશે.