Dharmdarshan: યમરાજને કેમ લેવો પડ્યો દાસીના ગર્ભથી જન્મ? વાંચો મહાભારતના આ ભયંકર શ્રાપની કથા

મહાભારત કાળ દરમિયાન મહાત્મા વિદુર હસ્તિનાપુરના મહામંત્રી હતા. મહાભારતના આદિપર્વ અનુસાર મહાત્મા વિદુર કોઈ સામાન્ય મનુષ્ય નહોતા, પરંતુ તેઓ સ્વયં યમરાજના અવતાર હતા. તેમને સનાતન પરંપરામાં ધર્મ, સત્ય અને ન્યાય પ્રત્યેની અટૂટ નિષ્ઠા માટે ઓળખવામાં આવે છે.

મહાત્મા વિદુરે પોતાના જીવનમાં આપેલી નીતિઓ અને શિક્ષાઓ આજે પણ મનુષ્યને સાચો માર્ગ બતાવે છે. તેઓ મહાભારતના સૌથી નિર્ભય અને સત્યવાદી પાત્રોમાંથી એક હતા. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ન્યાયના દેવતા યમરાજને મનુષ્ય રૂપે એક દાસીના પુત્ર તરીકે જન્મ કેમ લેવો પડ્યો હતો? ચાલો જાણીએ આ પૌરાણિક કથા:

મહાત્મા વિદુરના જન્મ પાછળની કથા

પૌરાણિક કથા અનુસાર, પૂર્વકાળમાં માંડવ્ય નામના એક તપસ્વી ઋષિ હતા. એકવાર કેટલાક ચોર રાજાના સૈનિકોથી બચવા માટે આ ઋષિના આશ્રમમાં આવીને સંતાઈ ગયા. સૈનિકોએ જ્યારે ચોરોને પકડ્યા ત્યારે ભારે ભૂલના કારણે તેમણે ઋષિ માંડવ્યને પણ ચોર સમજી લીધા અને નિર્દોષ ઋષિને અત્યંત કઠોર સજા ફટકારી.

ઋષિ માંડવ્યનો ક્રોધ અને યમરાજને શ્રાપ

પોતાની સાથે થયેલા અસહ્ય અન્યાય બાદ ઋષિ માંડવ્ય ન્યાયના દેવતા યમરાજ પાસે પહોંચ્યા. તેમણે યમરાજને પૂછ્યું કે, "મેં એવું કયું પાપ કર્યું હતું કે જેના બદલામાં મને આટલી ભયાનક સજા મળી?"

ત્યારે યમરાજે જવાબ આપ્યો કે, "બાળપણમાં તમે એક નાના કીડાની પૂંછડીમાં સોય ભોંકી હતી, અને તે જ પાપની સજા તમને અત્યારે મળી છે."

યમરાજનો આ ન્યાય સાંભળીને ઋષિ માંડવ્ય અત્યંત ક્રોધિત થઈ ગયા. તેમણે કહ્યું કે બાળપણની અજાણતામાં થયેલી ભૂલ માટે આટલી કઠોર સજા આપવી એ અન્યાય છે. ક્રોધમાં આવીને ઋષિએ યમરાજને શ્રાપ આપ્યો કે, "તમારે આ અયોગ્ય ન્યાયના બદલામાં પૃથ્વી લોક પર એક દાસીના પુત્ર તરીકે જન્મ લેવો પડશે."

યમરાજ બન્યા મહાત્મા વિદુર

ઋષિ માંડવ્યના આ શ્રાપના કારણે યમરાજે પૃથ્વી પર દાસીના ગર્ભથી જન્મ લીધો, જેઓ 'મહાત્મા વિદુર' તરીકે ઓળખાયા. આ જ કારણ છે કે વિદુરજીને યમરાજના અવતાર માનવામાં આવે છે. મહાભારતના આદિ પર્વમાં આ પ્રસંગનો વિગતવાર ઉલ્લેખ જોવા મળે છે.