Dharmadarshan: રામ અને શ્યામ તુલસીમાં શું તફાવત છે? જાણી લો સાચી દિશા અને જરૂરી નિયમો

હિન્દુ ધર્મમાં તુલસીનો છોડ અત્યંત પૂજનિય અને શુભ માનવામાં આવે છે. કોઈ પણ ઘરમાં તુલસીનો છોડ માત્ર ધાર્મિક દ્રષ્ટિકોણથી જ નહીં, પરંતુ વાસ્તુ અને સ્વાસ્થ્યના નજરિયાથી પણ ખૂબ જ ખાસ ગણાય છે. એવી માન્યતા છે કે તુલસીના છોડમાં સાક્ષાત માતા લક્ષ્મીનો વાસ હોય છે.

હિન્દુ ધર્મમાં પૂજા કે ધાર્મિક વિધિઓમાં તુલસીના પાનનો ઉપયોગ કરવો ખૂબ જ સામાન્ય બાબત છે, પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે તુલસીની પણ ઘણી જાતો હોય છે? જેમાં 'રામ તુલસી' અને 'શ્યામ તુલસી' મુખ્ય છે.

ઘણા લોકો એ વાતને લઈને મૂંઝવણમાં હોય છે કે ઘરમાં રામ તુલસી લગાવવી કે શ્યામ તુલસી? જો જોવામાં આવે તો બંને તુલસીનું પોતાનું અલગ-અલગ ધાર્મિક મહત્વ છે. જ્યાં એક તુલસી શાંતિ અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે, ત્યાં બીજી તુલસી ઉર્જા અને શક્તિનો સ્ત્રોત છે. વાસ્તુશાસ્ત્રમાં પણ બંનેનું વિશેષ મહત્વ છે. જો તમે પણ તમારા ઘરમાં તુલસીનો છોડ લગાવવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો તેમની વચ્ચેનો તફાવત અને નિયમો સમજવા ખૂબ જ જરૂરી છે.

રામ અને શ્યામ તુલસી વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત

• રામ તુલસી: રામ તુલસીના પાનનો રંગ આછો લીલો હોય છે અને તેની સુગંધ એકદમ હળવી તથા મધુર હોય છે. ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ રામ તુલસી ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીને અર્પણ કરવામાં આવે છે.

• શ્યામ તુલસી: શ્યામ તુલસીના પાન ઘાટા લીલા, જાંબલી અથવા કાળાશ પડતા રંગના હોય છે અને તેની સુગંધ ખૂબ જ તીવ્ર હોય છે. આ તુલસી ભગવાન કૃષ્ણ (શ્યામ) સાથે જોડાયેલી છે, જેને ઉર્જા, શક્તિ અને નકારાત્મકતા સામે રક્ષણનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.

વાસ્તુશાસ્ત્ર મુજબ કઈ તુલસી વધુ શુભ?

વાસ્તુશાસ્ત્ર અનુસાર, તુલસીનો કોઈ પણ છોડ ઘરમાં રાખવો શુભ જ ગણાય છે. તમે ઘરમાં રામ અથવા શ્યામ ગમે તે તુલસી લગાવો, તે ઘરની ઉર્જાને સકારાત્મકતા જ પ્રદાન કરે છે.

• રામ તુલસીની દિશા: વાસ્તુ મુજબ રામ તુલસીને ઘરની ઉત્તર અથવા પૂર્વ દિશામાં લગાવવી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. આ દિશામાં તુલસી રાખવાથી ઘરમાં શાંતિ, સુખ અને સમૃદ્ધિનું વાતાવરણ રહે છે.

• શ્યામ તુલસીની દિશા: શ્યામ તુલસીને ઘરના આંગણામાં અથવા બાલ્કનીમાં લગાવવી ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. આ છોડ ઘરમાં લગાવવાથી પરિવારના સભ્યોમાં એકતા અને આત્મવિશ્વાસ વધે છે.

તુલસી રાખતી વખતે આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો

• તુલસીના છોડને રોજ નિયમિત જળ ચડાવવું જોઈએ, પરંતુ વધુ પડતું પાણી આપવાથી છોડ સુકાઈ શકે છે.

• છોડની આસપાસ હંમેશા સ્વચ્છતા જાળવવી ખૂબ જ જરૂરી છે.

• દરરોજ સાંજે તુલસી ક્યારા પાસે ઘી અથવા તેલનો દીવો પ્રગટાવો અને તેની પરિક્રમા જરૂર કરો.

• રવિવાર અને એકાદશીના દિવસે ક્યારેય તુલસીના પાન તોડવા જોઈએ નહીં, તેમજ અસ્વચ્છ હાથે (નાહ્યા વગર) તેને અડવું નહીં.

• જો તુલસીનો છોડ કે તેના પાન સુકાઈ જાય, તો તેને અહીં-તહીં ફેંકવાને બદલે કુંડાની માટીમાં જ દબાવી દેવા જોઈએ.