Dharmdarshan: શું તમે જાણો છો કેવી રીતે થઈ હતી ભાંગડાની શરૂઆત? પંજાબના ખેતરો અને ખેડૂતો સાથે જોડાયેલી છે આ લોકનૃત્યની કહાની

પંજાબનું નામ લેતાં જ મનમાં સૌથી પહેલું ચિત્ર 'ભાંગડા' નૃત્યનું ઊભું થાય છે. આ લોકનૃત્ય પંજાબની સંસ્કૃતિ અને ઓળખનો એક અભિન્ન હિસ્સો છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે વિશ્વભરમાં ધૂમ મચાવતા આ જોશિલ નૃત્યની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ હતી?

ભાંગડાનો ઈતિહાસ સેંકડો વર્ષ જૂનો છે અને તેનો સીધો સંબંધ પંજાબના ખેતરો અને ખેડૂતો સાથે જોડાયેલો છે. ચાલો જાણીએ આ પ્રખ્યાત લોકનૃત્યનો રસપ્રદ ઈતિહાસ.

ભાંગડાની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ?

ભાંગડા નૃત્યનો ઉદ્ભવ બૈસાખીના પવિત્ર તહેવાર સાથે જોડાયેલો છે. પ્રાચીન સમયમાં પંજાબના ખેડૂતો બૈસાખીના દિવસે ઘઉંનો પાક તૈયાર થઈ ગયા પછી તેની લણણી (કાપણી) કરતી વખતે ઈશ્વર અને પ્રકૃતિનો આભાર માનવા માટે ખેતરોમાં એકઠા થતા હતા.

મહિનાઓની સખત મહેનત બાદ પાક ઘરમાં આવવાની ખુશીમાં ખેડૂતો ઢોલના તાલે એકસાથે નાચતા હતા. સમય જતાં આ ઉજવણી એક પરંપરા બની ગઈ. શરૂઆતમાં આ નૃત્ય માત્ર પુરુષો દ્વારા જ કરવામાં આવતું હતું, પરંતુ હવે મહિલાઓ પણ ભાંગડામાં ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લે છે.

કેવી રીતે કરવામાં આવે છે ભાંગડા?

ભાંગડાની ગતિ અને તાલ ઢોલના ધબકારા પર નિર્ભર કરે છે. ઢોલ વાદક અલગ-અલગ તાલ વગાડે છે અને નર્તકો તેની આસપાસ ઘૂમીને નાચે છે. આ દરમિયાન પંજાબી લોકગીતો અને બોલીઓ ગવાય છે.

ભાંગડા કરતી વખતે પગને ઝડપથી જમીન પર પછડાવામાં આવે છે અને હાથ ઉપર કરીને કૂદતાં કૂદતાં નૃત્ય કરાય છે. ડાન્સર્સ પોતાના હાથમાં 'છિક્કા' અને 'કાટો' જેવા પરંપરાગત વાદ્યયંત્રનો પણ ઉપયોગ કરે છે.

ભાંગડાની ખાસિયત અને પરંપરાગત પહેરવેશ

ભાંગડાની સૌથી મોટી ખાસિયત તેની અદભુત એનર્જી છે. આજે પરંપરાગત ભાંગડા સિવાય 'પોપ ભાંગડા' પણ વૈશ્વિક સ્તરે ખૂબ લોકપ્રિય બન્યું છે.

ભાંગડાનો પહેરવેશ ખૂબ જ રંગબેરંગી અને આકર્ષક હોય છે. પુરુષો માથા પર 'તુરલા' વાળી રંગીન પાઘડી, ઢીલો કુર્તો, ચાંદરો (ધોતી) અને ઉપરથી ભરતકામવાળું જેકેટ પહેરે છે.